Wiele firm błędnie utożsamia bezpieczeństwo danych wyłącznie z tworzeniem kopii zapasowych (backup). Chociaż backup jest niezbędny i powszechnie stosowany, to nie gwarantuje ciągłości działania. Prawdziwe bezpieczeństwo zaczyna się od Disaster Recovery (DR), czyli planu przywrócenia działalności po awarii, o którym zaskakująco dużo organizacji zapomina. Nawet perfekcyjnie wykonane kopie zapasowe nie uchronią firmy przed przestojem trwającym wiele godzin, dni, a nawet tygodni po poważnej awarii. Bez DR, odzyskanie sprawności operacyjnej staje się długotrwałym i kosztownym procesem, narażając firmę na straty finansowe i utratę reputacji.

Backup ≠ Disaster Recovery

W przeciwieństwie do backupu, który koncentruje się na posiadaniu kopii danych, Disaster Recovery to kompleksowy plan przywrócenia całego środowiska IT oraz kluczowych procesów biznesowych po awarii. To zasadnicza różnica, którą łatwo przeoczyć. Backup odpowiada na pytanie: „Czy mamy kopię danych?”, podczas gdy Disaster Recovery stawia znacznie trudniejsze pytania: Jak szybko możemy wrócić do działania? Które systemy są krytyczne i muszą zostać uruchomione w pierwszej kolejności? Gdzie zostaną uruchomione systemy, jeśli główna infrastruktura przestanie istnieć? Kto podejmuje decyzje i koordynuje działania w trakcie kryzysu? Bez odpowiedzi na te pytania backup pozostaje jedynie „archiwum danych”, a nie realnym zabezpieczeniem biznesu.

Czym właściwie jest Disaster Recovery?

Skuteczny plan Disaster Recovery powinien uwzględniać regularne testowanie i aktualizację procedur, aby zapewnić ich skuteczność w realnych warunkach awaryjnych. Testy te pozwalają na identyfikację słabych punktów i dostosowanie strategii do zmieniającego się środowiska IT. Ponadto, kluczowe jest przeszkolenie personelu w zakresie procedur DR, aby każdy członek zespołu wiedział, jak reagować w sytuacji kryzysowej. Inwestycja w solidny plan Disaster Recovery to inwestycja w bezpieczeństwo i stabilność firmy, minimalizująca potencjalne straty finansowe i reputacyjne związane z przestojami systemów.

RPO i RTO

Każdy plan Disaster Recovery definiuje dwa kluczowe parametry: RPO (Recovery Point Objective), czyli maksymalną akceptowalną utratę danych (np. RPO = 4 godziny oznacza potencjalną utratę danych z ostatnich 4 godzin), oraz RTO (Recovery Time Objective), czyli maksymalny dopuszczalny czas przestoju systemu (np. RTO = 1 godzina oznacza konieczność przywrócenia systemu w ciągu godziny od awarii). Backup zazwyczaj pomaga osiągnąć założone RPO, ale nie gwarantuje dotrzymania RTO, a to właśnie czas przestoju ma największy wpływ na straty finansowe przedsiębiorstwa.

Dlaczego backup nie wystarcza?

Owszem, kopie zapasowe są niezbędne, ale zabezpieczają dane, nie procesy, nie definiują kolejności odtwarzania systemów, nie zapewniają infrastruktury zastępczej i nie określają, kto i w jaki sposób ma działać w kryzysie. Bez spójnego planu DR organizacja może posiadać dane, ale nie wiedzieć, jak szybko i skutecznie je wykorzystać, by wrócić do działania. Dlatego kluczowe jest opracowanie kompleksowego planu Disaster Recovery, który uwzględnia wszystkie aspekty przywracania działalności po awarii, od priorytetyzacji systemów, przez procedury odtwarzania, po role i obowiązki poszczególnych osób. Plan DR powinien być regularnie testowany i aktualizowany, aby zapewnić jego skuteczność w realnych warunkach kryzysowych.

Dlaczego firmy zapominają o Disaster Recovery?

1. „Mamy Backup”

„Przecież mamy backup” to zgubne uproszczenie, ponieważ backup sam w sobie nie zapewnia szybkiego odtworzenia danych, ciągłości działania infrastruktury, ani gotowych procedur i jasno określonej odpowiedzialności za proces.

2. DR – Kosztowna Inwestycja?

Disaster Recovery kojarzy się z dużymi wydatkami i skomplikowaną infrastrukturą, taką jak zapasowe centrum danych. Jednak nowoczesne technologie chmurowe i modele DRaaS oferują elastyczność, pozwalając na dopasowanie zakresu i kosztów DR do potrzeb i możliwości finansowych konkretnej organizacji.

3. Testy – Klucz do Sukcesu

Wiele planów DR istnieje jedynie w formie dokumentów, które dawno nie były aktualizowane i testowane. Często nie uwzględniają one bieżącej architektury systemów IT. Należy pamiętać, że plan DR, który nie został przetestowany w praktyce, prawdopodobnie zawiedzie w sytuacji kryzysowej.

4. Kto Odpowiada za DR?

Disaster Recovery to obszar z kompetencjami działów IT, bezpieczeństwa oraz zarządu. Często prowadzi to do rozmycia odpowiedzialności i odkładania działań związanych z DR na później.

Co może pójść nie tak bez Disaster Recovery?

W praktyce to właśnie downtime, a nie utrata danych, generuje największe straty finansowe. Brak planu DR może prowadzić do następujących problemów i scenariuszy:

• Brak jasnych procedur: Nikt nie wie, co robić i w jakiej kolejności.
• Niewystarczające zasoby: Brak zapasowego sprzętu lub oprogramowania.
• Brak testów: Plan DR nigdy nie był testowany, więc nie wiadomo, czy zadziała.
• Brak komunikacji: Klienci i pracownicy nie są informowani o sytuacji.
• Brak szkoleń: Pracownicy nie wiedzą, jak korzystać z planu DR.

Dzięki dobrze przygotowanemu planowi DR, firma może zminimalizować downtime i uniknąć poważnych strat finansowych oraz utraty reputacji.

Jak zacząć myśleć o Disaster Recovery?

Planowanie Disaster Recovery nie musi być kosztowne. Zacznij od kluczowych pytań: które systemy są najważniejsze, jak długo firma może bez nich działać, gdzie i jak można je uruchomić po awarii, i czy testowano to w ostatnim roku. Odpowiedzi często ujawniają większe problemy niż brak kopii zapasowej.

Podsumowanie

Backup to fundament, ale nie pełne zabezpieczenie. Disaster Recovery to strategia, plan i zestaw procesów, które pozwalają firmie odzyskać systemy, ograniczyć czas przestoju i zachować ciągłość biznesu nawet w sytuacji kryzysowej. Firmy tracą stabilność nie dlatego, że doszło do awarii, ale dlatego, że nie były przygotowane na powrót do działania po niej. Jeśli backup jest dziś jedynym elementem Twojej strategii bezpieczeństwa, to najwyższy czas poszerzyć perspektywę o Disaster Recovery.